علت گاز نخوردن ماشین؛ بررسی دلایل، روش های رفع و پیشگیری

علت گاز نخوردن ماشین می‌تواند در شرایط مختلفی مثل بعد از استارت، حالت درجا، شروع حرکت، سربالایی یا دور موتور بالا ظاهر شود؛ هرکدام از این حالت‌ها نشانه‌ای از یک مشکل متفاوت در سیستم سوخت‌رسانی، سنسورها یا بخش جرقه‌زنی است.

شناخت دقیق علت این مشکل، کمک می‌کند بفهمید آیا پمپ بنزین ضعیف شده، مپ سنسور یا سنسور دریچه گاز درست کار نمی‌کنند، فیلتر هوا یا سوخت گرفته است، یا این‌که کویل و شمع‌ها جرقه کافی تولید نمی‌کنند.

حتی در خودروهای اتومات، افت کیفیت روغن گیربکس یا داغ‌شدن بیش از حد موتور می‌تواند باعث کم‌آوردن و بی‌واکنش‌شدن پدال گاز شود. در ادامه، تمام این حالت‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم تا بتوانید سریع‌ترین مسیر تشخیص و رفع مشکل را پیدا و از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری کنید. برای این‌که علت اصلی را قدم‌به‌قدم پیدا کنید، ادامه مطلب را از دست ندهید.

علت گاز نخوردن ماشین چیست؟

گاز نخوردن ماشین معمولا به‌دلیل ضعف در سیستم سوخت‌رسانی، اختلال در سنسورهای موتور یا مشکل در سیستم برق و جرقه‌زنی رخ می‌دهد. رایج‌ترین علت‌ها شامل خرابی پمپ بنزین، گرفتگی فیلتر هوا یا سوخت، خرابی سنسور دریچه گاز و ضعف شمع یا کویل هستند. این مشکلات باعث می‌شوند موتور نتواند سوخت و هوا را به‌درستی دریافت کند یا احتراق کامل را انجام دهد و در نتیجه خودرو شتاب نمی‌گیرد یا دچار خفگی می‌شود.

دسته‌بندی دلایل گاز نخوردن بر اساس شرایط رانندگی

اگر خودرویتان فقط در شرایط خاصی گاز نمی‌خورد، جدول زیر می‌تواند در تشخیص اولیه به شما کمک کند:

علت گاز نخوردن ماشین در حالت‌های مختلف

مشکل گاز نخوردن ماشین بسته به شرایط رانندگی می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد. رفتار موتور در زمان استارت، درجا، حرکت، سربالایی یا دورهای بالا، سرنخ‌های مهمی درباره علت اصلی به شما می‌دهد. در ادامه، رایج‌ترین دلایل گاز نخوردن ماشین را در هر حالت بررسی می‌کنیم تا راحت‌تر بتوانید مشکل را تشخیص دهید.

علت گاز نخوردن ماشین بعد از استارت

گاهی بعد از استارت‌زدن، موتور روشن می‌شود؛ اما به گاز واکنش نشان نمی‌دهد یا دور موتور ثابت نمی‌ماند. این مشکل معمولا زمانی رخ می‌دهد که قطعات مسئول تنظیم دور موتور در حالت سرد دچار اختلال شده باشند. علت کم آوردن ماشین هنگام گاز دادن بعد از استارت، معمولا خرابی استپر موتور، اشکال در سنسور دور موتور و شمع‌های خیس یا معیوب هستند.

برای رفع مشکل، بهترین کار انجام دیاگ اولیه و بررسی خطاهای مرتبط است. در بسیاری از خودروها، تمیزکردن استپر موتور یا رفع کثیفی آن، مشکل را برطرف می‌کند. یک علت‌ گاز نخوردن ماشین در حرکت اولیه این است که استپر موتور نتواند دور موتور را در لحظه شروع حرکت تنظیم کند.

البته عواملی مثل نرسیدن سوخت کافی، خرابی سنسور دریچه گاز یا ضعف پمپ بنزین هم می‌توانند باعث گاز نخوردن بعد از استارت شوند و باید سریعا برای بررسی و رفع مشکل اقدام کنید. همچنین گاهی مشکل گاز نخوردن، با سخت روشن‌شدن موتور همراه است و بررسی علت روشن نشدن ماشین می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند.

علت گاز نخوردن ماشین در حالت درجا

اگر خودرو در حالت درجا (N یا خلاص) گاز نمی‌خورد یا دور موتور نوسان دارد، معمولا مشکل از مپ سنسور یا فیلتر هوای کثیف است. مپ سنسور وظیفه اندازه‌گیری فشار هوای ورودی را دارد و اگر درست کار نکند، ECU، ترکیب سوخت و هوا را اشتباه تنظیم می‌کند. از طرفی، گرفتگی فیلتر هوا مانع ورود هوای کافی به موتور می‌شود و باعث خفگی موتور در حالت درجا خواهد شد.

در این شرایط، تعویض فیلتر هوا یا تمیزکاری مپ سنسور معمولا مشکل را برطرف می‌کند. همچنین در خودروهای پراید، علت گاز خوردن پراید انژکتور معمولا به خرابی مپ سنسور یا سنسور دریچه گاز برمی‌گردد.

علت گاز نخوردن ماشین در حرکت

اگر خودرو هنگام حرکت شتاب نمی‌گیرد یا به گاز واکنش نشان نمی‌دهد، معمولا مشکل از سنسور دریچه گاز (TPS) یا سیم‌کشی پدال گاز است. خرابی این قطعات باعث می‌شود فرمان راننده به‌درستی به ECU منتقل نشود و موتور نتواند میزان گاز مناسب را دریافت کند.

برای تشخیص دقیق علت کم اوردن ماشین در حرکت اولیه، باید خودرو با دستگاه دیاگ بررسی و خطاهای مربوط به Throttle یا دریچه گاز خوانده شود. گاهی هم موتور گاز می‌خورد؛ اما خودرو حرکت نمی‌کند که علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین معمولا به لغزش کلاچ یا مشکل در انتقال نیرو مربوط است.

علت گاز نخوردن ماشین در سربالایی

معمولا علت راه نرفتن ماشین در سربالایی و گاز نخوردن آن، ضعف پمپ بنزین یا گرفتگی کاتالیزور است. در چنین شرایطی، موتور نیاز به سوخت و خروج دود بیشتری دارد، اما پمپ ضعیف یا کاتالیزور مسدود، مانع عملکرد طبیعی آن می‌شود. نشانه بارز این مشکل، کاهش توان در دنده‌های بالا و افت شتاب در مسیرهای شیب‌دار است.

همچنین علت کم آوردن ماشین برای بنزین هم معمولا به پمپ بنزین ضعیف یا گرفتگی فیلتر سوخت مربوط است. لازم‌به‌ذکر است که اگر خودرو در سربالایی کم می‌آورد یا دیر گاز می‌خورد، بررسی علائم خرابی پمپ بنزین می‌تواند علت اصلی را مشخص کند.

علت گاز نخوردن ماشین در دور موتور بالا

پمپ نیم‌سوز و کویل ضعیف را می‌توان مهم‌ترین علت‌ گاز نخوردن ماشین در دور موتور بالا دانست؛ زیرا موتور در دورهای بالا به فشار سوخت و جرقه قوی‌تری نیاز دارد و پمپ نیم‌سوز نمی‌تواند فشار سوخت کافی را تأمین کند و کویل معیوب هم جرقه ضعیف تولید می‌کند.

این مشکلات باعث احتراق ناقص و افت توان می‌شود. راه‌حل قطعی، تعویض پمپ بنزین و شمع‌ها و بررسی سلامت کویل است. کثیفی فیلتر هوا یا مپ سنسور می‌تواند باعث خفه کردن ماشین شود و اجازه ندهد موتور، هوای کافی برای احتراق دریافت کند. ضعف جرقه یا کمبود سوخت می‌تواند علاوه‌بر افت توان، باعث ریپ‌زدن شود که در این صورت بررسی علت ریپ زدن ماشین ضروری است.

علت گاز نخوردن ماشین اتومات

در خودروهای اتومات، کمبود روغن گیربکس و افت کیفیت آن و همچنین گاهی اوقات خرابی سنسور ترمز، می‌تواند باعث گاز هرز خوردن ماشین در حال حرکت شود. روغن گیربکس، نقش حیاتی در انتقال نیرو دارد و سطح پایین آن باعث لغزش و افت شتاب می‌شود. همچنین خرابی سنسور ترمز می‌تواند مانع از آزادشدن کامل گیربکس شود.

علاوه‌بر این، یکی از دلایل رایج دیگر، داغ‌شدن بیش از حد روغن موتور یا گیربکس است؛ در این حالت بهتر است خودرو را برای چند دقیقه متوقف کنید تا دما پایین بیاید. بررسی سطح روغن گیربکس و تست دیاگ گیربکس، بهترین راه برای تشخیص و رفع این مشکل است.

تشخیص سریع مشکل گاز نخوردن ماشین

برای رفع مشکل گاز نخوردن خودرو، مهم‌ترین قدم، تشخیص سریع و درست علت آن است. با چند بررسی ساده می‌توانید سرنخ اصلی را پیدا و از هزینه‌های اضافی جلوگیری کنید. اگر می‌پرسید چرا «ماشین گاز نمی‌خوره»، بررسی چک‌لیست پایین را برای پیداکردن سریع مشکل، در اولویت بگذارید.

• صدای پمپ بنزین را هنگام بازکردن سوییچ گوش دهید: اگر صدای کارکردن پمپ شنیده نشود یا غیرعادی باشد، احتمال ضعف یا خرابی پمپ وجود دارد.
• دور موتور را هنگام گازدادن بررسی کنید: بالانرفتن یا نوسان دور موتور معمولا به خرابی سنسور دور موتور، استپر یا مشکل سوخت‌رسانی مربوط است.
• از دیاگ برای خواندن خطاهای سنسور استفاده کنید: خطاهای سنسور دریچه گاز، مپ یا اکسیژن معمولا در دیاگ ثبت می‌شوند که سریع‌ترین راه تشخیص است. همچنین اگر همراه با گاز نخوردن، چراغ چک روشن شده باشد، بررسی علت روشن شدن چراغ چک، سرنخ اصلی مشکل را مشخص می‌کند.
• دود اگزوز را بررسی کنید: دود سیاه، نشانه سوخت زیاد یا گرفتگی انژکتور است. دود آبی، نشانه روغن‌سوزی و ضعف کمپرس سیلندرها است.
• وضعیت باتری و سیم‌کشی را کنترل کنید: افت ولتاژ یا خرابی سیم‌کشی باعث اختلال در عملکرد سنسورها و ECU می‌شود. در صورت بروز مشکل در باتری، می‌توانید از خدمات تعویض باتری خودرو در محل آیتول استفاده کنید.
• گیربکس و کلاچ را بررسی کنید: کمبود روغن گیربکس یا خرابی سنسور ترمز در خودروهای اتومات و فرسودگی دیسک و صفحه در خودروهای دستی، باعث می‌شود دور موتور بالا برود اما خودرو شتاب نگیرد.

بعد از بررسی این چک‌لیست ساده، می‌توانید منبع مشکل را سریع‌تر بیابید و با آگاهی بیشتری برای رفع آن اقدام کنید. توجه داشته باشید که خیلی از این مشکلات در صورت وجود چکاپ ساده حتی در معاینه فنی سالانه قابل تشخیص و حل هستند و حتی اگر زمان کافی برای این کار را ندارید، می توانید از معاینه فنی غیرحضوری خودرو کمک بگیرید.

روش رفع مشکل گاز نخوردن ماشین

برای رفع مشکل گازنخوردن خودرو، ابتدا باید علت اصلی مشخص و سپس اقدام مناسب انجام شود. در بسیاری از موارد، تمیزکاری و سرویس انژکتور باعث بهبود پاشش سوخت و رفع خفگی موتور می‌شود.

همچنین تعویض فیلتر هوا و بنزین، از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌هاست؛ زیرا گرفتگی این فیلترها مانع ورود هوای تازه یا سوخت کافی به موتور می‌شود. اگر مشکل از پمپ بنزین باشد، باید با فشارسنج، عملکرد پمپ تست شود تا از سلامت آن مطمئن شوید.

در مواردی که خطاهای سنسوری یا تنظیمات ECU عامل اصلی هستند، ریست‌کردن ECU پس از تعمیر، می‌تواند عملکرد موتور را به حالت عادی برگرداند. علاوه‌بر این موارد، بررسی سلامت شمع‌ها و کویل، رفع نشتی هوا در منیفولد و اطمینان از کارکرد صحیح کاتالیزور هم ضروری است؛ چرا که هریک از این بخش‌ها می‌تواند به‌طور مستقیم بر گازخوردن خودرو تأثیر بگذارد.

چطور از گاز نخوردن ماشین پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از مشکل گاز نخوردن خودرو، بسیار ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از تعمیر آن پس از وقوع است. با رعایت چند اقدام دوره‌ای می‌توان سلامت سیستم سوخت‌رسانی، هوارسانی و جرقه‌زنی را حفظ و از افت توان یا خفگی موتور جلوگیری کرد.

نگهداری دوره‌ای

برای جلوگیری از مشکل گاز نخوردن خودرو، بهتر است این اقدامات دوره‌ای ساده و کاربردی را همیشه در برنامه نگهداری ماشین خود قرار دهید:

• تعویض فیلتر سوخت هر ۱۵ هزار کیلومتر: گرفتگی فیلتر سوخت باعث کاهش فشار پمپ و اختلال در پاشش بنزین می‌شود.
• استفاده از بنزین باکیفیت: سوخت نامرغوب، رسوبات بیشتری ایجاد می‌کند و عمر انژکتور و کاتالیزور را کاهش می‌دهد. استفاده از سوخت باکیفیت و انتخاب بهترین اکتان بنزین نقش مهمی در جلوگیری از رسوب‌گیری انژکتورها و کاهش افت توان دارد.
• سرویس منظم شمع و کویل: جرقه ضعیف یا ناقص، احتراق را مختل و موجب ریپ یا خفگی موتور می‌شود.
• تمیزکردن دریچه گاز هر ۶ ماه: تجمع کربن روی دریچه گاز، واکنش پدال را کند می‌کند و مانع گازخوردن روان خودرو می‌شود.

با رعایت این نکات ساده، احتمال بروز مشکل گاز نخوردن خودرو به حداقل می‌رسد و رانندگی شما همواره روان و ایمن خواهد بود.

نتیجه‌گیری

در مجموع، علت گاز نخوردن ماشین معمولا به یکی از سه بخش اصلی برمی‌گردد: اشکال در سیستم سوخت‌رسانی، سنسورها یا سیستم جرقه‌زنی. با بررسی رفتار خودرو در شرایط مختلف مثل استارت سرد، حرکت، سربالایی یا دور موتور بالا، می‌توان خیلی سریع‌تر به علت اصلی رسید و از هزینه‌های اضافی جلوگیری کرد.

سرویس‌های دوره‌ای مثل تعویض فیلترها، تمیز کردن دریچه گاز و استفاده از سوخت باکیفیت هم بهترین راه برای پیشگیری از این مشکل هستند. اگر در مسیر عیب‌یابی خودروی خود به مشکل برخورد کردید، می‌توانید از خدمات آیتول مثل تعویض باتری در محل، پنچرگیری سیار، تعویض روغن و … کمک بگیرید تا مشکل سریع‌تر و مطمئن‌تر برطرف شود.