سامانه استعلام سوابق خودرو چیست؟
سامانه استعلام اصالت خودرو یکی از طرح‌های فراجا است که در مهرماه 1402 معرفی شد. هدف از راه‌اندازی این سامانه، کاهش دعاوی میان خریدار و فروشنده هنگام نقل و انتقال خودرو است و خیال خریدار را از مسائل حقوقی مربوط به خودرو و مالک آن راحت می‌کند. پیش از این، تایید اصالت خودرو به‌صورت حضوری در مراکز تعویض پلاک و توسط افسر یا کارشناس راهور انجام می‌شد؛ اما با راه‌اندازی سامانه آنلاین استعلام اصالت خودرو، این استعلام از طریق سامانه‌های آنلاین مانند آیتول برای مالکان و خریداران خودرو در دسترس قرار گرفت.
در این سامانه، وضعیت قابل معامله یا غیرقابل معامله بودن خودرو بر اساس این اطلاعات مشخص می‌شود: مالک خودرو، سرقتی بودن، تعویض ارکان بدون مجوز، انواع توقیف (کشف حجاب، مراجع قضایی، سازمان ثبت، تامین اجتماعی و مالیات)، مشخصات فنی خودرو (نوع، برند، مدل، سال ساخت، رنگ، کلاس و نوع سوخت)، تاریخ شروع و پایان اعتبار بیمه، تعداد دفعات معامله خودرو (تعداد دفعات تعویض پلاک)، مبلغ جریمه‌های تخلفات، عوارض آزادراهی و خسارت‌های پرداختی بیمه.
به صورت کلی، سامانه استعلام سوابق خودرو این اطلاعات را در اختیار شما قرار می‌دهد:
- اصالت خودرو
- انطباق مشخصات با کارت خودرو و برگ سبز
- سال ساخت
- نوع ساخت
- کاربری خودرو
- نوع و اعتبار معاینه فنی
- تاریخ پایان گارانتی
- وضعیت بیمه شخص ثالث
- تعداد دفعات دریافت خسارت از بیمه
- تعداد نقل و انتقال‌ها
- میزان خلافی و بدهی
توجه داشته باشید که استعلام سوابق خودرو نشان نمی‌دهد یک پلاک روی چه خودروهایی نصب بوده است. اگر این اطلاعات را برای انتقال تخفیف بیمه لازم دارید، از استعلام تاریخچه پلاک استفاده کنید. همچنین با استعلام پلاک فعال با کدملی می‌توانید پلاک‌هایی را که به نام شماست ببینید.
سامانه استعلام مشخصات خودرو چه کاربردی دارد؟
استعلام سوابق خودرو و تایید اصالت آن به خریداران و فروشندگان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری وارد معامله شوند، زیرا اطلاعات مهمی مانند وضعیت قانونی و مالکیت خودرو، سوابق بیمه، میزان خلافی خودرو و بدهی و سال ساخت را به صورت شفاف در اختیار قرار می‌دهد. این اطلاعات به خریدار کمک می‌کند از تقلب و کلاهبرداری جلوگیری کند و قیمت واقعی خودرو را بهتر ارزیابی کند.
هنگامی که قصد خرید یا فروش خودرو، به ویژه خودروی کارکرده را دارید، استعلام اصالت و سوابق خودرو یک گام ضروری است و این اطلاعات را به شما می‌دهد:
- تایید مالکیت قانونی خودرو
- سوابق بیمه خودرو
- اعتبار معاینه فنی
- بدهی‌های خودرو
- سوابق نقل و انتقال
- وضعیت توقیفی و سرقتی بودن خودرو
برای بررسی اینکه خودرو توقیف شده است یا نه، می‌توانید از استعلام توقیفی خودرو با کدملی هم در آیتول استفاده کنید.
عدم استعلام اصالت خودرو چه عواقبی خواهد داشت؟
خرید خودرو بدون استعلام سوابق می‌تواند عواقب جدی و پرهزینه‌ای داشته باشد. ممکن است خودرو توقیف یا سرقتی باشد، ارکان آن بدون مجوز تعویض شده باشد یا بدهی و خلافی پرداخت‌نشده داشته باشد و پس از خرید، خریدار با مشکلات حقوقی و مالی روبرو شود. نداشتن اطلاعات کافی همچنین می‌تواند به پرداخت مبلغی بیش از ارزش واقعی خودرو منجر شود.
اگر نتیجه استعلام «غیرقابل معامله» بود چه کنیم؟
نتیجه «غیرقابل معامله» یعنی مانعی برای نقل و انتقال این خودرو ثبت شده است. رایج‌ترین دلیل‌ها:
- توقیف خودرو از طرف مراجع قضایی، سازمان ثبت، تامین اجتماعی، مالیات یا به دلیل کشف حجاب
- سرقتی بودن خودرو
- تعویض ارکان خودرو (مثل موتور یا شاسی) بدون مجوز
- مغایرت مشخصات خودرو با کارت خودرو و برگ سبز؛ مثلاً تغییر رنگ خودرو که در مدارک ثبت نشده است
در این حالت پیش از پرداخت هر مبلغی، معامله را متوقف کنید و از فروشنده بخواهید ابتدا مشکل را از مرجع مربوط برطرف کند و دوباره استعلام بگیرید.
جزئیاتی که سامانه استعلام خودرو آیتول نشان می‌دهد
هنگامی که قصد خرید یا فروش یک خودرو را دارید، دانستن گذشته آن به اندازه مشخصات فنی‌اش اهمیت دارد. اطلاعاتی که از طریق استعلام آنلاین سوابق خودرو در دسترس است:
وضعیت قانونی خودرو
آیا خودرو قابل خرید و فروش است؟ آیا توقیفی یا سرقتی است؟ این اطلاعات مهم‌ترین بخش استعلام هستند و نشان می‌دهند که آیا می‌توانید با خیال راحت این خودرو را معامله کنید یا خیر.
مشخصات فنی دقیق
نوع خودرو، برند، مدل، سال ساخت، رنگ، کاربری و نوع سوخت در گزارش استعلام قابل مشاهده هستند.
معاینه فنی و گارانتی
نوع و تاریخ اعتبار معاینه فنی خودرو و تاریخ پایان گارانتی آن هم در نتیجه استعلام نمایش داده می‌شود.
سوابق بیمه
تاریخ شروع و پایان اعتبار بیمه و تعداد دفعات دریافت خسارت از بیمه، شما را از وضعیت بیمه‌ای خودرو آگاه می‌کنند.
سوابق تخلفات
مبلغ خلافی‌ها و عوارض آزادراهی که به خودرو تعلق گرفته است، در این بخش قابل مشاهده است.
تاریخچه نقل و انتقال
تعداد دفعاتی که خودرو معامله شده و پلاک آن تعویض شده است، در این بخش نمایش داده می‌شود.
اطلاعات مورد نیاز برای استعلام سوابق خودرو چیست؟
- بارکد پشت کارت خودرو یا شماره برگ سبز خودرو
- کد ملی مالک خودرو
- شماره همراه به نام مالک خودرو (رمز یکبار مصرف به این شماره ارسال می‌شود)
- تاریخ تولد مالک خودرو
برای این استعلام به کد ملی خریدار نیازی نیست.
روش‌های استعلام اصالت خودرو در آیتول
استعلام مشخصات خودرو با شماره بارکد ماشین
شماره بارکد را از پشت کارت ماشین بردارید و همراه با کد ملی، شماره همراه و تاریخ تولد مالک در فرم استعلام وارد کنید. پس از وارد کردن رمز یکبار مصرفی که به شماره مالک ارسال می‌شود، نتیجه استعلام نمایش داده می‌شود.
استعلام مشخصات خودرو با برگه سبز
اگر کارت ماشین در دسترس نیست، شماره برگه سبز خودرو را همراه با کد ملی، شماره همراه و تاریخ تولد مالک وارد کنید و از سابقه و اصالت خودرویی که قصد خرید آن را دارید، استعلام بگیرید.
استعلام اصالت خودرو با شماره شاسی (VIN)
شماره شاسی (VIN) به‌تنهایی برای استعلام اصالت و سوابق خودرو کافی نیست. سامانه اصالت خودرو فقط با بارکد کارت ماشین یا شماره برگ سبز و تایید مالک خودرو پاسخ می‌دهد؛ بنابراین برای استعلام، یکی از این دو مدرک را از فروشنده بخواهید.
مراجع سامانه اصالت خودرو چیست؟
برای نمایش سوابق و اطلاعات خودرو، این سرویس به سامانه‌های زیر متصل است و اطلاعات را از آن‌ها دریافت می‌کند:
- ثبت احوال
- معاینه فنی
- بیمه مرکزی
- سامانه فراجا
- وزارت صمت
- قوه قضاییه
- سازمان ثبت اسناد کشور
سامانه استعلام سوابق و اصالت خودرو اطلاعات دریافتی از این نهادها را تجمیع می‌کند و شما می‌توانید آن را از طریق آیتول دریافت کنید.
مزایای استعلام سوابق و اصالت خودرو در آیتول
- اطلاعات معتبر: اطلاعات مستقیماً از سامانه رسمی اصالت خودرو دریافت می‌شود و می‌توانید صحت اطلاعات فروشنده را بررسی کنید.
- کاهش خطر تقلب: پیش از پرداخت پول، از قابل معامله بودن خودرو و نبود توقیف یا سرقت مطمئن می‌شوید.
- صرفه‌جویی در زمان: بدون مراجعه حضوری و در چند دقیقه، سوابق خودرو را آنلاین می‌بینید.
- ذخیره نتیجه: نتیجه استعلام در بخش «تاریخچه استعلام» حساب کاربری شما ذخیره می‌شود.
- بازگشت فوری هزینه: اگر استعلام به هر دلیلی ناموفق باشد، هزینه همان لحظه به کیف پول آیتول شما برمی‌گردد.
بعد از استعلام سوابق خودرو
وقتی از سوابق و قابل معامله بودن خودرو مطمئن شدید، می‌توانید معامله را از طریق سکوی معاملات خودرو به‌صورت رسمی و امن انجام دهید یا قولنامه ماشین را آنلاین تنظیم کنید. پیش از تعویض پلاک هم بدهی‌هایی مانند مالیات نقل و انتقال را بررسی و پرداخت کنید.